Hang Ong Hoài Khao Cao Bằng – Khám phá báu vật giữa núi rừng

Ẩn mình giữa núi rừng Nguyên Bình, Hang Ong Hoài Khao Cao Bằng nổi bật với những tổ ong khoái khổng lồ trên vách đá cùng nét văn hóa độc đáo của người Dao Tiền. Nơi đây còn lưu giữ tập tục bảo vệ đàn ong và nghệ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong truyền thống. Hang Ong Hoài Khao ở đâu, nên đi vào thời điểm nào và có gì thú vị? Cùng Cao Bằng Eco Travel khám phá nhé!

Hang Ong Hoài Khao ở đâu?

Hang Ong Hoài Khao nằm tại xóm Hoài Khao, xã Thành Công (trước đây là xã Quang Thành), tỉnh Cao Bằng. Nằm ở độ cao gần 1.000 m so với mực nước biển, nơi đây cách trung tâm Nguyên Bình khoảng 20 km và trung tâm thành phố Cao Bằng cũ khoảng 60 km. Từ làng du lịch cộng đồng Hoài Khao, du khách cần di chuyển bằng xe máy khoảng 1,5-2 km để đến khu vực hang.

Hang Ong là nơi những đàn ong khoái, còn được gọi là ong đá, lựa chọn các vách núi cao để làm tổ.

Điều gì làm nên nét đặc biệt của Hang Ong Hoài Khao?

Những tổ ong khoái khổng lồ trên vách đá

Điểm thu hút nhất tại Hang Ong Hoài Khao chính là những tổ ong khoái khổng lồ bám cheo leo trên vách núi đá cao. Mỗi tổ được tạo thành từ vô số ô sáp nhỏ xếp liền nhau, có kích thước phổ biến khoảng 1-2 m, thậm chí có tổ lớn gần bằng một tấm chiếu, tạo nên cảnh quan thiên nhiên độc đáo và ấn tượng.

Theo một số ghi nhận trước đây, khu vực Hoài Khao có khoảng 60 tổ ong, tập trung ở hai khu vực Chán Vềnh và Tà Lạc, mỗi nơi khoảng 30 tổ. Tuy nhiên, số lượng tổ có thể thay đổi hằng năm tùy theo điều kiện tự nhiên và tập tính di chuyển của đàn ong.

Những tổ ong khoái khổng lồ giữa vách đá cheo leo không chỉ tạo nên nét đặc trưng riêng của Hang Ong Hoài Khao, mà còn mang đến trải nghiệm khám phá thú vị cho du khách yêu thiên nhiên.

Tập tục bảo vệ đàn ong được truyền qua nhiều thế hệ

Đối với người Dao Tiền ở Hoài Khao, những đàn ong khoái không đơn thuần là nguồn cung cấp nguyên liệu làm sáp mà còn gắn liền với đời sống tinh thần và những quan niệm truyền thống của cộng đồng.

Điều đặc biệt là người dân nơi đây không khai thác mật ong mà chỉ thu hoạch phần tổ sáp sau khi đàn ong đã rời đi. Theo quan niệm của người địa phương, nếu lấy hết mật, đàn ong có thể không quay trở lại làm tổ vào những mùa tiếp theo.

Trước mỗi đợt thu hoạch, người dân tổ chức lễ cúng thần ong, thần rừng để cầu mong sự bình an và mùa sáp thuận lợi. Thầy mo sẽ lựa chọn ngày lành, sau đó mỗi gia đình cử người tham gia lấy tổ ong theo phong tục của bản.

Tập tục này thể hiện sự trân trọng thiên nhiên và ý thức gìn giữ nguồn tài nguyên của cộng đồng người Dao Tiền.

Kinh nghiệm tham quan Hang Ong Hoài Khao Cao Bằng

Để hành trình khám phá Hang Ong Hoài Khao diễn ra thuận lợi, bạn nên tìm hiểu trước thời điểm những đàn ong xuất hiện, tình trạng đường đi và các lưu ý khi tham quan khu vực vách đá.

Thời điểm nào thích hợp để ghé thăm?

Đàn ong thường xuất hiện vào mùa xuân, sinh sống và làm tổ trong những tháng tiếp theo trước khi rời đi vào khoảng cuối hè, đầu thu. Không phải thời điểm nào trong năm du khách cũng có thể nhìn thấy những tổ ong khoái khổng lồ tại Hoài Khao.

Sau khi đàn ong rời tổ, người dân mới lựa chọn ngày phù hợp để tiến hành thu hoạch sáp. Vì vậy, bạn nên tìm hiểu kỹ thời điểm trước khi lên đường, hoặc liên hệ với chủ homestay, người dân địa phương ở Hoài Khao để biết thêm chi tiết.

Các tài liệu hiện có ghi nhận thời điểm ong rời tổ và thu hoạch sáp không hoàn toàn giống nhau. Do đó, bạn không nên mặc định một tháng dương lịch cố định là mùa đẹp nhất để tham quan.

Hướng dẫn di chuyển đến Hang Ong

Tính đến thời điểm hiện tại, chưa có thông tin chính xác trên google map chỉ đường trực tiếp đến Hang Ong Hoài Khao. Do đó, Eco Travel sẽ chia ra làm 3 chặng di chuyển chính gồm:

Nếu chưa có xe số hoặc chưa tự tin với đoạn đèo dốc này, bạn có thể thuê xe tại trang thuê xe máy của Eco Travel, hoặc đi cùng easy rider như trong bài Trải nghiệm Cao Bằng cùng easy rider.

Những lưu ý khi tham quan Hang Ong

Hang Ong Hoài Khao nằm giữa khu vực núi rừng tự nhiên, vì vậy bạn cần chú ý đến an toàn cá nhân và bảo vệ môi trường trong suốt chuyến đi.

• Trang phục: Ưu tiên quần áo thoải mái, phù hợp với hoạt động đi bộ đường rừng. Nên lựa chọn giày thể thao hoặc giày trekking có độ bám tốt.
• An toàn: Không tự ý leo lên vách đá, tiếp cận khu vực tổ ong hoặc chạm vào tổ. Đặc biệt, tránh làm đàn ong bị kích động.
• Di chuyển: Nên hỏi người dân địa phương về tình trạng đường và các khu vực có thể tham quan an toàn.
• Bảo vệ môi trường: Không xả rác, hạn chế gây tiếng ồn và tuyệt đối không phá hoại tổ ong.
• Tôn trọng văn hóa: Giữ thái độ lịch sự, xin phép trước khi chụp ảnh người dân hoặc tham gia các hoạt động sinh hoạt truyền thống.

Khám phá nghề làm và in hoa văn bằng sáp ong ở Hoài Khao

Hoài Khao còn được biết đến với nghề sử dụng sáp ong để tạo hoa văn trên trang phục truyền thống của người Dao Tiền.

Từ tổ ong trên vách đá đến những khối sáp vàng óng

Sau khi được thu hoạch, những tổ ong khoái sẽ được người dân mang về bản để xử lý và chế biến thành sáp. Các mảng tổ được bẻ nhỏ, đun nóng rồi trải qua công đoạn ép và lọc để loại bỏ tạp chất. Phần sáp thu được sẽ được làm sạch và để nguội, tạo thành những khối sáp phục vụ nhu cầu sử dụng của người dân.

Sáp ong, nguyên liệu tạo hoa văn trên trang phục Dao Tiền

Một trong những nét văn hóa đặc sắc của người Dao Tiền chính là kỹ thuật tạo hoa văn bằng sáp ong trên vải. Từ những khối sáp đã được chế biến, người phụ nữ Dao Tiền sử dụng dụng cụ chuyên dụng để vẽ các họa tiết lên bề mặt vải.

Sau khi hoàn thiện hoa văn bằng sáp, vải được đưa vào công đoạn nhuộm chàm. Phần vải được phủ sáp sẽ hạn chế thấm màu, giúp những họa tiết hiện lên nổi bật sau khi loại bỏ lớp sáp.

Nếu muốn trải nghiệm, bạn nên liên hệ trước với các nhà nghề truyền thống in hoa văn trên vải để được hỗ trợ tốt nhất.

Kết hợp khám phá gì khi đến Hoài Khao?

Trải nghiệm làng du lịch cộng đồng Hoài Khao

Làng du lịch cộng đồng Hoài Khao mang vẻ đẹp bình dị với những ngôi nhà gỗ cổ kính cùng nét văn hóa đặc trưng của người Dao Tiền. Hiện nay, bản Hoài Khao có khoảng hơn 34 hộ dân và 7 homestay phục vụ du khách. Đến đây, bạn có thể dạo quanh bản làng, tìm hiểu phong tục truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương và giao lưu cùng người dân.

Đặc biệt, trải nghiệm lưu trú tại homestay sẽ mang đến cơ hội tận hưởng cuộc sống yên bình giữa núi rừng Cao Bằng.

Khám phá thiên nhiên vùng Phja Oắc và Phia Đén

Nếu có thêm thời gian tại Hoài Khao, bạn có thể kết hợp khám phá Phja Oắc và Phia Đén, vùng núi nổi tiếng với cảnh sắc hoang sơ và không khí trong lành. Với độ cao 1.931 m, đỉnh Phja Oắc là nơi lý tưởng để ngắm nhìn núi rừng Cao Bằng từ trên cao và săn mây vào những ngày thời tiết thuận lợi. Những cung đường rừng xanh mát quanh khu vực cũng hứa hẹn mang đến trải nghiệm thú vị cho du khách yêu thiên nhiên và thích khám phá.

Có nên ghé Hang Ong Hoài Khao trong hành trình du lịch Cao Bằng?

Hang Ong Hoài Khao là điểm đến đáng cân nhắc trong hành trình du lịch Cao Bằng, đặc biệt với những ai yêu thiên nhiên, muốn tìm hiểu văn hóa dân tộc và trải nghiệm du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, nơi đây có thể chưa phù hợp với người gặp khó khăn khi đi bộ đường rừng. Bạn cũng nên lưu ý rằng ngoài mùa ong, có thể sẽ không quan sát được tổ ong.

Khi đến Hoài Khao, bạn nên dành thời gian trò chuyện với người dân địa phương thay vì chỉ chụp ảnh check-in. Những câu chuyện về cuộc sống và phong tục truyền thống sẽ giúp chuyến đi thêm ý nghĩa, đồng thời mang đến cơ hội hiểu hơn về văn hóa bản địa.

Nếu xuất phát từ thành phố Cao Bằng, bạn có thể nghỉ lại tại Cao Bằng Eco House, rồi chọn xe hoặc đi cùng người dẫn đường trong hành trình khám phá Cao Bằng bằng xe máy cùng Eco Travel. Hy vọng những chia sẻ từ Cao Bằng Eco Travel sẽ giúp bạn có thêm thông tin hữu ích cho hành trình khám phá Cao Bằng sắp tới.